در این مقاله از آکادمی روان تصمیم داریم به مقایسه بین مهاجرت کاری و تحصیلی و مزایا و معایب هر یک بپردازیم. با ما همراه باشید.
مزایا و معایب مهاجرت کاری
مردم معمولاً به دو دلیل اصلی مهاجرت کاری را انتخاب میکنند: یا در کشور مبدأ برای پیدا کردن یک شغل با درآمد مناسب دچار مشکل هستند، یا اینکه تصمیم دارند به محض ورود به کشور مقصد شغلی داشته باشند و بتوانند درآمد کسب کنند، چون سرمایه زیادی برای تضمین هزینههای زندگی ندارند.
با این وجود مهاجرت کاری یکی از روشهای تقریباً تضمین شده به حساب میآید.
مطلب مهم: بهترین مقصد برای مهاجرت ایرانیان
مهاجرت کاری زیرمجموعههای مختلفی داشته و هر کشور نیز قوانین خاص خود را برای اعطای ویزا به این نوع مهاجران دارد. اصولاً ویزاهای کاری را میتوان به سه گروه جاب آفر (پیشنهاد شغلی)، (جاب سیکر (کاریابی) و اسکیل ورکر (نیروی کار ماهر) تقسیمبنید کرد.
برای آشنایی بیشتر بیایید مزایا و معایب مهاجرت کاری را بررسی کنیم:

مزیتهای مهاجرت کاری چیست؟
• برخورداری از موقعیتهای شغلی بهتر: یکی از بزرگترین مزیتهای مهاجرت کاری این است که فرصت پیدا کردن شغلهای جدید با سطح درآمدی مناسبتر را پیش روی شما قرار میدهد. به خصوص اگر نیروی کار ماهر و با تجربهای باشید. شرایط بیمه، حقوق و مزایای معمولاً در کشورهای پیشرفته بهتر است.
• امکان همراه کردن خانواده: این یکی از بهترین مزیتهای مهاجرت کاری است که به شما اجازه میدهد از همان ابتدا برای همسر و فرزندان خود نیز ویزا بگیرید. البته در برخی از کشورها این مزیت برای برخی از دانشجویان هم وجود دارد اما همه ویزاهای تحصیلی اجازه همراه کردن خانواده را به متقاضی نمیدهند.
• دریافت سریعتر اقامت دائم کشور مقصد: معمولاً افرادی که مهاجرت کاری انجام میدهند بعد از مدت کوتاهی میتوانند اقامت دائمی آن کشور را دریافت کنند. اصولاً اولویت برنامههای اعطای اقامت دائم برای مهاجرانی است که در آن کشور مشغول به کار هستند و مالیات پرداخت میکنند. به همین خاطر از طریق مهاجرت کاری سریعتر می وانید کارت اقامت دائم و بعد از مدتی کارت شهروندی آن کشور را دریافت کنید.
معایب مهاجرت کاری چیست؟
از دست ندهید: راحت ترین کشور اروپایی برای گرفتن اقامت
• روند صدور ویزا طولانی است: معمولاً برعکس ویزاهای تحصیلی، روند اعطای ویزاهای کاری کمی طولانی است. البته این شرایط در همه کشورها وجود ندارد. به عنوان مثال کانادا برای تسریع روند اعطای ویزای کاری برنامه اکسپرس اینتری را پیاده سازی کرده که روند بررسی پرونده متقاضیان را با یک سیستم امتیازدهی سریعتر کند.
• رقابت بالا برای پیدا کردن شغل: مزیتهای مهاجرت کاری باعث شده تا شمار متقاضیان برای گرفتن این نوع ویزا زیاد باشد. یادتان باشد که برای گرفتن ویزای کاری تنها با هموطنان خودتان رقابت نمیکنید بلکه هزاران نفر با شرایط شما از کشورهای دیگر نیز متقاضی پیدا کردن کار هستند!
• باید تخصص و مهارت زیادی داشته باشید: برای گرفتن ویزای کاری باید بتوانید به مأمورین دفتر مهاجرت ثابت کنید که مهارتهای کاری زیادی دارید و میتوانید برای بازار کار کشور مقصد مفید باشید. حداقل سابقه کار لازم برای دریافت این نوع ویزا 2 تا 3 سال به صورت پیوسته یا گسسته در 5 سال اخیر است.

مزایا و معایب مهاجرت تحصیلی
در کنار مهاجرت کاری، مهاجرت تحصیلی نیز یکی از پرطرفدارترین روشهای مهاجرت به شمار میرود. هر ساله تعداد زیادی دانشجوی خارجی وارد دانشگاههای بینالمللی میشوند که معمولاً بعد از اتمام تحصیل مایلند در آن کشور باقی بمانند.
مهاجرت تحصیلی مزیتها و معایب خاص خودش را دارد که برای آشنایی بیشتر به بررسی آنها میپردازیم:
مزایای مهاجرت تحصیلی چیست؟
• بالاتر بودن کیفیت سیستم آموزشی: بزرگترین مزیت مهاجرت تحصیلی این است که فقط امکان استقرار و زندگی شما در یک کشور خارجی را فراهم نمیکند، بلکه تواناییها و مهارتهای شما را نیز افزایش میدهد. کیفیت سیستم کشورهای خارجی به ویژه کشورهای اروپایی و آمریکای شمالی بسیار مطلوب است. به همین خاطر تحصیل در آنها میتواند چیزهای جدید و مهمی را به شما یاد بدهد.
• برخورداری از موقعیتهای شغلی بیشتر: این طبیعی است که کارفرمایان به افرادی که در همان کشور و در دانشگاههای معتبر تحصیل کرده باشند بیشتر اعتماد کنند. به همین خاطر فارغالتحصیل بودن از یک دانشگاه خوب خارجی شانس شما برای پیدا کار و تبدیل ویزای تحصیلی به کاری را افزایش میدهد.
• آشنایی با زندگی در محیط جدید: شما میتوانید از مدت زمانی که در دانشگاه خارجی مشغول تحصیل هستید برای آشنایی بیشتر با فرهنگ زندگی در آن کشور استفاده کنید. در این مدت میتوانید مهارتهای زبانی خود را افزایش داده و حتی به دنبال کار هم بگردید.
مطالعه کنید: اموزش فشرده زبان انگلیسی برای مهاجرت
• امکان برخورداری از بورسیه و کمک هزینه تحصیلی: در هنگام مهاجرت تحصیلی دانشجویان نخبه فرصت این را دارند که از بورسیهها و کمکهزینههای تحصیلی دانشگاهی یا دولتی استفاده کرده و هزینه تحصیل خود را به نزدیک صفر برسانند. در برخی از مواقع با گرفتن فول فاند میتوانید هزینههای زندگی خود را نیز علاوه بر تحصیل پوشش دهید و نیازی به ارائه مدرک تمکن مالی نخواهید داشت.
• داشتن فرجه کاریابی: در بیشتر کشورهای خارجی بعد از فارغالتحصیلی بین 1 تا 2 سال فرصت خواهید داشت تا دنبال کار بگردید و ویزای خود را تغییر دهید.
معایب مهاجرت تحصیلی چیست؟
• بالا بودن هزینهها: واقعیت این است که معدود افرادی موفق به دریافت فاند یا بورسیه تحصیلی میشوند. بیشتر افراد مجبورند خودشان هزینههای تحصیل را بپردازند. هزینههایی که علاوه بر هزینه زندگی میتواند مبلغ سنگینی برای خیلی از افراد باشد. مخصوصاً اگر دانشگاه گرانقیمتی را انتخاب کرده باشید!
• قوانین سختگیرانه: بیشتر کشورهای غربی از جمله آمریکا قوانین سختگیرانهای برای مهاجرت تحصیلی دانشجویان بینالمللی دارند.
• اجبار موفقیت تحصیلی: برای اینکه بتوانید ویزای تحصیلی خود را تمدید کنید، یا به استفاده از بورسیهها ادامه دهید و بتواند بعد از اتمام تحصیل کار خوبی پیدا کنید باید تمامی کلاسهای آموزشی را با موفقیت پشت سر بگذارید و تلاش کنید تا نمرههای خوبی بگیرید. اخراج شدن از دانشگاه به هر دلیلی میتواند به قیمت دیپورت شدن تمام شود.
بررسی این مزیتها و معایب به شما کمک میکند تا راحتتر تفاوتهای بین مهاجرت کاری یا تحصیلی را پیدا کنید.

شرایط و مدارک مهاجرت کاری
برای اینکه بتوانید از طریق ویزاهای کاری به کشورهای خارجی مهاجرت کنید باید شرایط مورد نیاز اعلام شده توسط آن کشور را داشته باشید. به عنوان مثال برخی از برنامههای مهاجرت کاری به نیروهای متخصص در یک حرفه خاص نیاز دارند.
از طرف دیگر باید حتماً سابقه کاری خوبی داشته باشید و بتوانید تجربه و مهارت خود را ثابت کنید. داشتن توصیهنامههای کاری از موسسههای معتبری که با آنها همکاری داشتهاید کمک زیادی به شما خواهد کرد.
همچنین باید از شرایط سنی لازم (بین 20 تا 50 سال – بسته به مهارت) برخوردار باشید و توانایی کار کردن هم داشته باشید.
داشتن یک جاب آفر از یک کارفرمای خارجی روند مهاجرت کاری را به شدت آسان میکند. در غیر اینصورت هم امکان مهاجرت کاری وجود دارد، اما راه پیش روی شما سختتر خواهد بود.
به صورت کلی مدارک لازم برای مهاجرت کاری عبارتند از:
• مدارک شناسایی همراه با پاسپورت با حداقل 6 ماه اعتبار
• رزومه کاری و تحصیلی
• گواهی تمکن مالی
• سابقه کار
• داشتن حداقل سن مورد نیاز
• گواهی سلامت
• گواهی عدم سوء پیشینه
• مدارک شناسایی همراهان (اعضای خانواده)
• مدرک زبان (در صورت نیاز – آیلتس جنرال بین 4 تا 6)
نکته: معمولاً بدون داشتن جاب آفر گرفتن ویزای کاری چندان آسان نیست.
شرایط و مدارک مهاجرت تحصیلی
برای اینکه بتوانید مهاجرت تحصیلی انجام دهید نیز باید شرایط خاصی داشته باشید. شرایط مهاجرت تحصیلی بسته به مقطع تحصیلی متفاوت است. شما میتوانید برای تحصیل در مقاطع مدرسه، کارشناسی، ارشد و دکتری اقدام به مهاجرت تحصیلی کنید. طبیعتاً برای این نوع مهاجرت باید شرایط سنی لازم را داشته باشید. معمولاً افراد زیر 35 سال شانس بهتری برای مهاجرت تحصیلی دارند.
همچنین توجه داشته باشید که نباید بین دورههای تحصیلی شما گپ زیادی وجود داشته باشد. حداکثر گپ یا وقفه تحصیلی مورد قبول بین 6 ماه تا 2 سال است (بسته به مقطع تحصیلی).
همچنین برای گرفتن بورسیهها و کمک هزینههای تحصیلی باید شرایط دانشگاه یا بورسههای دولتی کشور مقصد را بررسی کنید.
به صورت کلی مدارک مورد نیاز برای مهاجرت تحصیلی عبارتند از:
• مدارک شناسایی همراه با پاسپورت با حداقل 6 ماه اعتبار
• نامه پذیرش از دانشگاه
• آخرین مدرک تحصیلی (ترجمه شده)
• گزارش ریز نمرات (در صورت درخواست دانشگاه)
• مدرک زبان انگلیسی (آیلتس آکادمیک حداقل 6.5)
• توصیه نامه از اساتید دانشگاهی معتبر (اختیاری)
• گواهی تمکن مالی (برای 1 تا 2 سال زندگی در آن کشور)
• رزومه فعالیتهای درسی و فرادرسی
• گزارش دستاوردها یا مقالات چاپ شده (اختیاری)
• پروپوزال تحصیلی و انگیزه نامه
نکته: نمره آزمون زبان شما برای مهاجرت تحصیلی اهمیت ویژهای دارد.

کدامیک بهتر است، مهاجرت کاری یا تحصیلی؟
در ادامه به بررسی کلی این دو روش مهاجرتی میپردازیم. در این راستا جنبههای مختلفی را در نظر میگیریم و از هر نظر به بررسی تفاوتهای مهاجرت کاری یا تحصیلی اشاره میکنیم.
• از نظر هزینه
خیلی طبیعی است که پارامتر هزینه یکی از اصلیترین شاخصهای انتخاب برای متقاضیان مهاجرت باشد. بیشتر افراد بر اساس معیار هزینه روش مهاجرتی را انتخاب میکنند.
بررسی تفاوت هزینه مهاجرت کاری و تحصیلی کمی پیچیده است، چون پارامترهای مختلفی در این یبن وجود دارند که نیازمند ارزیابی هستند.
به صورت کلی هزینه مهاجرت کاری از تحصیلی پایینتر است. چون تنها هزینههایی که باید نگران آن باشید هزینههای جاری زندگی است. از طرف دیگر چنانچه جاب آفر داشته باشید به سرعت جذب بازار کار شده و عملاً هزینه زیادی گریبانگیر شما نخواهد شد.
این در حالی است که متقاضیان مهاجرت تحصیلی باید علاوه بر هزینههای جاری زندگی، پول شهریه دانشگاه را نیز در نظر بگیرند. در کنار اینکه در مدت تحصیل معمولاً فرصت کار کردن ندارند و نمیتوانند درآمد داشته باشند.
اما این کل ماجرا نیست. چراکه اصولاً هزینههای جاری زندگی دانشجویی پایینتر است و دانشجوها میتوانند در خانههای اشتراکی یا خوابگاههایی که از آپارتمانهای مستقل خیلی ارزانتر هستند زندگی کنند و خیلی از وعدهای غذایی را میهمان دانشگاه باشند.
از طرف دیگر برنامههای بورسیه تحصیلی هم میتوانند هزینه شهریه و هم حتی هزینههای زندگی یک دانشجو را به صفر برسانند.
اما اگر از بورسیههای تحصیلی برخوردار نباشید، معمولاً هزینه مهاجرت تحصیلی از کاری بیشتر است.
• از نظر روند دریافت ویزا
همیشه این نکته را در نظر داشته باشید که عامل شانس در پروسه دریافت ویزای مهاجرت بسیار مهم است. خیلی از مواقع هم علت ریجکت شدن درخواستهای ویزا، کامل نبودن مدارک است.
اما اگر بخواهیم به صورت کلی بررسی کنیم، باید بگوییم که روند اخذ ویزای تحصیلی از ویزای کاری سریعتر است. البته در همه کشورها اینگونه نیست.
به عنوان مثال در کشور کانادا به دلیل برنامه اکسپرس اینتری روند اعطای ویزای کاری نیز بسیار سریعتر شده است.
گرچه فرآیند صدور ویزای کاری ثبات مشخصی ندارد و مدت زمان آن بسته به دولت کشور مورد نظر و شرایط ارائه درخواست متفاوت است، اما ویزاهای تحصیلی معمولاً حداکثر ظرف 5 تا 6 ماه صادر میشوند. هرچند روند صدور آنها نیز میتواند تا 1 سال به طول بینجامد!
از طرف دیگر ویزاهای کاری نیز ممکن است ظرف 2 تا 4 ماه صادر شوند! به همین خاطر نظم مشخصی در این راستا وجود ندارد. کارشناسان امور مهاجرتی توصیه میکنند که شما اصولاً برنامههای خود را برای یک سال دیگر طرحریزی کنید تا با مشکلی مواجه نشوید و روند صدور ویزای شما سر موقع انجام شود.
• از نظر اجازه کار و ویزای اعضای خانواده
شما با مهاجرت کاری یا تحصیلی الزاماً اجازه تحصیل یا کار در کشور مقصد را پیدا نمیکنید. شما برای ادامه تحصیل علاوه بر ویزا، به مجوز تحصیل و برای کار نیز علاوه بر ویزا به مجوز کار نیاز دارید.
معمولاً افرادی که ویزای تحصیلی دریافت میکنند اجازه کار ندارند و بعد از ورود به آن کشور باید برای گرفتن این اجازه نامه رسمی اقدام کنند. در صورت تأیید دانشگاه، دانشجویان بینالمللی معمولاً میتوانند بعد از 6 ماه یا یک ترم تحصیل اجازه کار در داخل یا خارج دانشگاه را کسب کنند.
اما در صورت مهاجرت تحصیلی به صورت میانگین در هفته تنها میتوانید حدود 20 ساعت کار کنید که مناسب شغلهای پارهوقت است. البته آخر هفتهها و تعطیلات مجاز به کار تماموقت خواهید بود.
در مورد مهاجرت کاری اما اینگونه نیست. افرادی که این نوع ویزا را دریافت میکنند ظرف مدت بسیار کوتاهی مجوز کار را نیز کسب مینمایند. به همین خاطر اجازه انجام کارهای تمام وقت را دارند.
برای مطالعه: بهترین دانشگاه های ایران برای اپلای
از طرف دیگر با مهاجرت کاری راحتتر میتوانید اعضای خانواده خود را نیز همراهتان ببرید و برای آنان ویزا بگیرید. اما در هنگام مهاجرت تحصیلی اگر دانشجو متأهل باشد تنها در برخی از مواقع و مقاطع تحصیلی (معمولا ارشد و دکترا) امکان همراه آوردن اعضای خانواده وجود دارد.
در هر دو روش مهاجرتی فرزندان شما اجازه تحصیل در کشور مقصد را خواهند داشت. در برخی از برنامههای بعضی از کشورها، حتی تحصیل فرزندان رایگان خواهد بود!
معمولاً در هر دو روش همسر شما اجازه کار کردن را دارد و میتواند به شما در تأمین مخارج زندگی کمک کند.
• از نظر اقامت دائم و کارت شهروندی
این موضوعی است که مهاجرت کاری قطعاً در آن برتری دارد. وقتی ویزای کاری یک کشور را میگیرید، اغلب کافی است مدتی را به عنوان یک فرد شاغل در آن کشور باقی بمانید تا بتوانید کارت اقامت دائمی برای خود و اعضای خانوادهتان بگیرید. اگر جاب آفر داشته باشید حتی میتوانید پیش از رسیدن به کشور مقصد اقامت دائمی آن را دریافت کنید.
اما در هنگام مهاجرت تحصیلی اصولاً امکان دریافت اقامت دائم وجود ندارد. مگر اینکه بتوانید ویزای خود را به ویزای کاری تبدیل کنید و پس از آن اقامت دائمی را بگیرید.
از این رو گرفتن اقامت دائمی در مهاجرت تحصیلی بیشتر طول میکشد.
بعد از کسب اقامت دائم، معمولاً بعد از 3 تا 5 سال میتوانید کارت شهروندی را هم دریافت کرده و از سایر حقوق شهروندی نیز برخوردار شوید (حق رأی، کاندید شدن در برنامههای سیاسی و پاسپورت آن کشور)

کلام آخر
انتخاب مهاجرت کاری یا تحصیلی واقعاً به شرایط و اولویتهای خود شما بستگی دارد. هرکدام از این روشهای مهاجرتی مزیتها معایب خاص خودشان را دارند. این شمایید که باید تعیین کنید کدام روش مهاجرتی بیشتر مناسب شماست.
در مورد سختی و آسانی مهاجرت کاری یا تحصیلی نیز باید بدانید که شرایط برنامههای مهاجرتی هر کشور با دیگری تفاوت دارد. مهاجرت کاری به برخی از کشورها راحتتر از مهاجرت تحصیلی است و بالعکس.
امیدواریم این مقاله برای شما مفید بوده باشد.